Voeding is verantwoordelijk voor bijna 30 procent van onze totale voetafdruk. Een belangrijke tendens daarbij is dat onze maaltijden steeds meer ‘indirecte energie’ bevatten. Energie nodig voor transport, verwerking, bewaring, verpakking enzovoort. Je kunt eigenlijk stellen dat een derde van ons eten aardolie is!

 
Acties rond voeding

Groenten en fruit van lokale oorsprong
Kiezen voor lokaal geteelde voeding komt het milieu ten goede omdat de producten geen duizenden kilometers transport achter de rug hebben voor ze op je bord belanden. Dat betekent minder brandstofverbruik en vervuiling bij het vervoer en minder energieverbruik bij de opslag en koeling.
Hoe verder de afstand die je (met hetzelfde vervoersmiddel) moet overbruggen, hoe meer energie het kost. Druiven uit Griekenland kosten dus meer energie dan druiven uit Spanje. Helemaal groot wordt dit verschil als het om bederfbare producten gaat, omdat deze meestal met het vliegtuig worden overgebracht.

Lokaal geteelde producten zijn vaak verser en smaken daarom beter. Voedsel kopen van een boer uit buurt, helpt hem ook zijn boterham eerlijk te verdienen. Buitenlandse tomaten worden bij ons vaak ‘goedkoop’ verkocht omdat seizoenarbeiders in het land van herkomst minder betaald worden of omdat de milieu- en kwaliteitseisen minder streng zijn.

Seizoensgebonden groenten en fruit
Seizoensgebonden groenten en fruit zijn een stuk vriendelijker voor het milieu dan groenten en fruit die buiten het seizoen worden geteeld. Buiten het seizoen telen, vergt nu eenmaal meer energie omdat er verwarmde serres nodig zijn voor optimale groei. Dat verklaart meteen ook de meestal hogere verkoopprijs. Kiezen voor seizoensgebonden groenten en fruit is dus voordeliger voor het milieu en voor je portemonnee. Tijdens het seizoen komt de smaak van groenten en fruit bovendien het meest tot zijn recht.

Koop rechtstreeks van de producent
Seizoensgebonden en lokale producten koop je best rechtstreeks aan bij de producent. De boer levert zijn producten aan een eerlijke prijs. Als consument zie je waar het product vandaan komt en je kunt gemakkelijker vragen hoe de productie in elkaar steekt. Daardoor wordt de band tussen producent en consument hechter, waardoor het vertrouwen van de consument in zijn voedsel groeit: je weet wat je eet.
 
Minder vlees en vis
De industriële/intensieve productie van vlees en vis is een energieverslindende activiteit. Hier spelen verschillende factoren een rol: de productie en het transport van uitgekiende voeders en het feit dat vlees- en visproductie een extra schakel in de voedingsindustrie vergt in vergelijking met bijvoorbeeld granen. Immers, eerst worden plantaardige voedingsstoffen aan een dier gevoederd, dat maar een deel van die energie (10 procent) benut om consumptievlees of -vis te produceren. Bij inlands vlees is de energiebalans al een stuk gunstiger. Zeker als je kunt kiezen voor dieren die zijn grootgebracht met inlands voeder en op een milieu- en diervriendelijke manier zijn gekweekt.
Ook de consumptie van vis heeft effect op het milieu. Overbevissing bedreigt de laatste jaren meer en meer het voortbestaan van vele vissoorten. Fel in opmars is de viskweek (ofwel aquacultuur), jammer genoeg met opnieuw een aantal nadelige effecten. De commercieel belangrijkste soorten zoals zalm en kabeljauw zijn carnivoor (vleeseters) en zijn daarom afhankelijk van grote hoeveelheden wild gevangen vis als basis voor hun voer.

Meer biologisch voedsel
De voordelen van biologische productie zijn vooral op vlak van milieubeheer en gezondheid te vinden: want dan vermijd je het gebruik van kunstmatige meststoffen en bestrijdingsmiddelen. In de veeteelt zijn groeibevorderaars en preventieve behandelingen met antibiotica niet toegelaten.
Nadelen van biologische producten zijn de prijs en de beschikbaarheid. Het is zeker niet evident om over te schakelen op een volledig biologische keuken. Maar wie af en toe kiest voor  ingrediënten van biologische herkomst verkleint alleszins de ecologische voetafdruk van zijn menu. Uit studies blijkt dat de ecologische voetafdruk van biologische producten 15 tot 25 procent kleiner is dan die van de gangbare landbouw.

Links

• Bereken de impact van je eigen voedselpatroon op www.voedselvoetafdruk.be.
• Je vindt een pak informatie - met een overzicht van boerenmarkten en groenteabonnementen -op www.bioforum.be van de koepelorganisatie van de biologische landbouw en voeding.
Op www.velt.be ontdek je het beste kookboek rond ecologische voeding.
Voor een handige groente- en fruitkalender kan je terecht op: www.test-aankoop.be/dossiers/docPDF/fruitkalender_voorzijde.pdf.
• Dankzij www.biodichtbijhuis.be kun je het kopen van biologische producten combineren met kopen bij de boer.
• Welke vissoorten kun je vanuit milieustandpunt het best kunt gebruiken? Neem eens een kijkje op www.goedevis.be  of www.goedevis.nl.  Een lijst van overbeviste vissoorten is te vinden op: http://www.greenpeace.org/belgium/nl/campaigns/oceans/overbevissing
• Via de organisatie www.voedselteams.be kun je met een groep consumenten in nauw overleg met de landbouwers je eigen voedselmand samenstellen.
• Voor lokale producten kun je terecht op www.hoeveproducten.be. Op www.fermweb.be kun je ook achterhalen waar er hoeveverkoop wordt georganiseerd.